WYBRANE TROPY ERYSTYCZNE

 

  1. Argumentum ad auditorem (argument poprzez słuchacza)
  2. O ile dyskusja odbywa się w obecności słuchaczy, osoba stosująca ten trop stara się wymóc na oponencie zgodę poprzez zyskanie sympatii słuchaczy (tego rodzaju presja ze strony otoczenia osłabia wolę podtrzymywania stanowiska).

  3. Argumentum ad baculum (argument odwołujący się do kija)
  4. Zgodę ze strony oponenta osiąga się poprzez wskazywanie przykrych konsekwencji, na jakie naraża się on w wyniku obstawania przy swej tezie (ulubiona technika wszelkiej maści speców od ubezpieczeń....).

  5. Argumentum ad crumenam (argument odwołujący się do trzosu)
  6. Za ustępstwo ze strony oponenta otrzymuje on gratyfikację (łapówki, krótko mówiąc, czyli nasz narodowy sport....).

  7. Argumentum ad hominem (argument dostosowany do człowieka)
  8. Na rzecz własnego stanowiska wykorzystuje się wybrane tezy i założenia przyjęte przez oponenta, sugerując tym samym, że konsekwentnie myślący oponent, musi zgodzić się z tezami strony stosującej ten trop (jest to trop erystyczny tylko wówczas, gdy strona stosująca tę technikę przekonywania nie wierzy w słuszność wykorzystywanych przez siebie tez drugiej strony).

  9. Argumentum ad ignorantiam (argument odwołujący się do niewiedzy)
  10. W banalnej postaci argument ten polega na przywoływaniu nieprawdziwych informacji mających potwierdzać własne stanowisko i obalać stanowisko drugiej strony (np. cytować nieistniejące publikacje, powoływać się na wyniki nigdy nie przeprowadzanych badań). W bardziej wyrafinowanej postaci polega on na tym, że broniąc wybranej tezy żąda się od strony przeciwnej udowodnienia jej nieprawdziwości (ciężar dowodzenia – onus probandi – zostaje tu przeniesiony na drugą stronę), atakując zaś tezę przeciwnika stawia się przed nim zadanie udowodnienia tej tezy (brak ewentualnego dowodu ma “dowodzić” niesłuszności stanowiska).

  11. Argumentum ad misericordiam (argument odwołujący się do litości)
  12. Wywołanie u oponenta uczuć współczucia i litości ma pomóc w uzyskaniu zgody na proponowaną przez siebie tezę.

  13. Argumentum ad personam (argument przeciwko osobie)
  14. Przypisywanie przeciwnikowi w dyskusji szeregu wad, mających na celu wykazanie, że taki człowiek nie może mieć racji i nie zasługuje na uwagę. Skoro osoba wygłaszająca dany pogląd jest taka (odwołanie się do cech charakteru, wydarzeń z przeszłości itd.), więc i jego poglądy są nic nie warte. Jest to nielojalny trop erystyczny także wtedy, gdy informacje siedział w więzieniu, był w PZPR, za młodu coś tam ukradł... - o oponencie są prawdziwe!

  15. Argumentum ad populum (demagogia, argument odwołujący się do upodobań słuchaczy)
  16. Oparta na stereotypach argumentacja skierowana do słuchaczy (druga strona dyskusji jest pomijana i lekceważona, ponieważ celem tego argumentu nie jest dokonanie zmiany w jej nastawieniu, lecz zyskanie większego poparcia ze strony słuchaczy) mająca na celu wzbudzenie sympatii poprzez odwołanie się do ich uczuć (dumy narodowej, egoizmu grupowego) i przesądów.

  17. Argumentum ad vanitatem (argument odwołujący się do próżności)
  18. Stronie przeciwnej ułatwia się rezygnację z własnej tezy poprzez schlebianie mu (“Jako wybitny fachowiec w tej dziedzinie zgodzi się pan ze mną, że... ).

  19. Argumentum ad veracundiam (argument odwołujący się do nieśmiałości)

Powoływanie się w dyskusji na autorytet po to, by onieśmielić drugą stronę (cóż za zarozumialec z niego, skoro atakuje Nasz Wielki Autorytet!). Jako nielojalny chwyt polega na tym, że: a) autorytet ten uznawany jest tylko przez jedną stronę (czyli tego, który stosuje arg. ad veracundiam), b) autorytet nie dotyczy przedmiotu spornej wiedzy, c) jest niedokładnie przytoczony (o ile nie są spełnione warunki a lub b).